Suốt hơn tám mươi năm, khu vườn trong "Đây thôn Vĩ Dạ" của Hàn Mặc Tử chỉ tồn tại ở một nơi duy nhất: trong trí tưởng tượng của người đọc. Không ai có thể chỉ ra chính xác khu vườn ấy nằm ở đâu trên bản đồ, sắc xanh của nó đậm nhạt ra sao, hay ánh trăng trên dòng sông ấy tỏa sáng theo cách nào. Đó là một không gian được dựng nên hoàn toàn bằng ngôn từ, và mỗi người đọc, qua nhiều thế hệ, đã tự vẽ nên một phiên bản của riêng mình.
Vào ngày 01.10.2026, lần đầu tiên, miền tưởng tượng ấy sẽ bước ra khỏi trang giấy để hiện diện trong một không gian vật lý có thật dưới ánh đèn sân khấu, qua từng thiết kế, từng bước chân trên sàn diễn của BEYOND WORDS: LITERARY RUNWAY 2026.
Khung cảnh tráng lệ trên sàn diễn Thiều Hoa, nơi những giấc mơ văn học được hiện thực hóa bằng ngôn ngữ thời trang.
Một không gian chưa từng có tọa độ, giờ được cho một hình hài
Thách thức lớn nhất khi hiện thực hóa một không gian văn học là: không gian ấy chưa bao giờ được mô tả đầy đủ đến mức có thể "sao chép" một cách chính xác. Bài thơ chỉ đưa ra vài nét chấm phá một khu vườn, một hàng cau, một dòng sông, một bóng người mờ trong sương và để lại phần còn lại cho trí tưởng tượng của người đọc tự lấp đầy.
Đây vừa là khó khăn, vừa là cơ hội. Đội ngũ thiết kế Thiều Hoa không cố gắng tái hiện một cách chính xác "đúng như trong thơ" vì bản thân bài thơ cũng chưa bao giờ đưa ra một hình ảnh cố định để sao chép. Thay vào đó, họ chọn cách xây dựng một phiên bản diễn giải của riêng mình, dựa trên cảm xúc mà bài thơ gợi lên, thay vì cố định vào một chi tiết hình ảnh cụ thể nào.
Không gian thời trang đầy nghệ thuật được định hình tỉ mỉ qua từng phom dáng và đường nét thiết kế.
Khi ánh sáng sân khấu đóng vai trò của ánh trăng
Một trong những yếu tố quan trọng nhất để đưa không gian mơ mộng ấy lên sàn diễn là ánh sáng. Ánh trăng trong bài thơ mang một chất lượng đặc biệt vừa đủ sáng để nhìn thấy, vừa đủ mờ để mọi thứ giữ lại một lớp bí ẩn. Đây là hiệu ứng ánh sáng khó tái tạo nhất trên sân khấu, vì hầu hết thiết kế ánh sáng trình diễn thời trang đều hướng đến sự rõ ràng, giúp khán giả nhìn thấy chi tiết sản phẩm một cách sắc nét nhất có thể.
Ngược lại, để giữ đúng tinh thần mơ mộng của nguồn cảm hứng, ánh sáng trong show diễn lần này được thiết kế để có những khoảnh khắc cố ý mờ ảo nơi ranh giới giữa người mẫu và bối cảnh xung quanh không còn rõ rệt, gợi lại đúng cảm giác khi đọc đến đoạn tả một bóng người gần như tan vào làn sương trong bài thơ.
Không gian thời trang đầy nghệ thuật được định hình tỉ mỉ qua từng phom dáng và đường nét thiết kế.
Thực tại của vải, giấc mơ của cảm xúc
Có một nghịch lý thú vị trong toàn bộ dự án này: mọi thứ xuất hiện trên sàn diễn đều hoàn toàn có thật vải thật, đường may thật, người mẫu thật bước đi trên một sàn diễn thật. Nhưng cảm xúc mà toàn bộ trải nghiệm ấy mang lại vẫn có thể mơ hồ, mộng mị, như thể khán giả đang chứng kiến một điều gì đó vượt ra ngoài thực tại thông thường.
Đây chính là điều làm nên sự đặc biệt của việc đưa văn học lên sàn diễn: không phải bằng cách tạo ra một điều gì đó kỳ ảo, phi thực tế, mà bằng cách khiến những vật liệu rất thực vải, ánh sáng, chuyển động cùng nhau tạo ra một cảm giác vượt ra ngoài giới hạn của chính chúng, chạm đến đúng miền cảm xúc mà một bài thơ hay vẫn luôn làm được.
Lời mời bước vào giữa hai thế giới
BEYOND WORDS: LITERARY RUNWAY 2026 không mời khán giả chọn giữa thực tại và mơ mộng. Show diễn, diễn ra vào ngày 01.10.2026, mời gọi mỗi người có mặt bước vào chính khoảng giữa của hai thế giới ấy nơi một khu vườn từng chỉ tồn tại trong câu chữ giờ đây có thể được nhìn thấy bằng mắt thường, nơi ánh trăng từng chỉ là một hình ảnh trong trí tưởng tượng giờ đây chiếu sáng thật trên một sàn diễn, và nơi mỗi khán giả, giống như những thế hệ độc giả trước đó, sẽ mang về một cảm nhận của riêng mình về chính miền tưởng tượng ấy.
BEYOND WORDS: LITERARY RUNWAY 2026 — 01.10.2026.
